OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU
NEDİR?
Otizm spektrum bozukluğu, doğuştan gelen ya da yaşamın
ilk yıllarında ortaya çıkan karmaşık bir nörogelişimsel bozukluktur. Otizmin,
beynin yapısını ya da işleyişini etkileyen bazı sinir sistemi sorunlarından
kaynaklandığı sanılmaktadır.
• Otizm ilk kez 1943'te, Amerikalı çocuk psikiyatristi
Leo Kanner tarafından tanımlanmıştır.
• Dünyada otizmin görülme sıklığı 68'de birdir.
Dolayısıyla, ülkemizde de her 68 çocuktan birinin otizmden etkilendiği
düşünülmektedir.
• Otizmin erkek çocuklarındaki yaygınlığı, kızlardan
yaklaşık 4-5 kat fazladır. Her 42 erkek çocuktan birini ve 189 kız çocuğundan
birini etkilediği kabul edilmektedir.
• Sosyal etkileşim ve iletişimde yetersizlikler ile
sınırlı ilgiler ve yinelenen davranışlar otizmin temel özellikleri olarak kabul
edilir. Bu özellikler bireyden bireye farklı yetersizlik derecelerinde
görülebilmektedir.
Otizmin Nedeni Nedir?
Otizm spektrum bozukluğuna neyin neden olduğu
bilinmemekle birlikte genetik temelli olduğuna ilişkin bulgular vardır. Ancak
hangi gen ya da genlerin sorumlu olduğu henüz bilinmemektedir. Çevresel
faktörlerin genetik alt yapısı oluşmuş bireylerde otizm riskini arttırdığına
dair saptamalar vardır. Hem genetik temellerin hem de çevresel faktörlerin
etkileri üzerine çok sayıda araştırma yapılmaktadır. Otizmin çocuk yetiştirme
özellikleriyle ya da ailenin ekonomik koşullarıyla hiçbir ilişkisi yoktur; bu
nedenle otizme her çeşit toplumda, farklı coğrafyalarda, ırkta ve ailede
rastlanmaktadır.
Otizmin Tedavisi Var
mıdır?
Otizm spektrum bozukluğu sorununun bilinen bir ilaç,
ameliyat gibi tedavisi yoktur. Erken tanı ile özel eğitim uygulamalarına erken
başlanan vakalarda iyi sonuçlar elde etmek mümkündür. Mevcut tabloya farklı
davranışsal sorunların eşlik ettiği durumlarda ilaç tedavileri faydalı
olabilmektedir. Tedavinin ana amaçları, yaşam kalitesi ile işlevsel
bağımsızlığı artırmaktır. Gelişmedeki gecikmeleri desteklemek, ilgili
bozuklukları tedavi etmek ve ailenin süreci yönetmesine yardımcı olmaktır.
Tedavi çocuğun gereksinimlerine göre planlanmaktadır.
Küçük yaşlarda yoğun ve sürekli eğitim programları ile davranış terapileri,
çocukların kendine bakabilme, sosyal ve iş yetileri kazanabilmesine yardımcı
olur. Böylece işlevselliği artırır, belirtilerin şiddetini ve uyumsuz
davranışları azaltır. Erken yaşta başlanan, aile desteği ile birlikte çocuğun
yeteneklerine ve ihtiyaçlarına göre bireysel ve grup olarak özel eğitim
programları hazırlanması, uzman kişilerce uygulanması, günümüzde bilinen tek
“tedavi” yöntemidir. Özel eğitim ve ekip çalışmasını gerektiren tedavi uzun
sürelidir ve ekipte çocuğun kendi doktoru, özel eğitimcisi, konuşma uzmanı,
çocuk psikiyatri ve/veya çocuk nöroloğu mutlaka bulunmalıdır. Uygulanacak olan
ilaç tedavileri ise otizme eşlik eden ve varsa mevcut problemleri azaltmaya
yöneliktir.
Çocuğuma otizm tanısı
konuldu, şimdi ne yapacağız?
Çocuğunuzun uzman bir ekip tarafından oluşturulmuş bir
program ile yoğun ve sistematik bir eğitim almasını sağlamalısınız. Bunun için
çocuğunuzun bireysel öğrenme özelliklerine uygun olarak bireyselleştirilmiş
eğitim planları(BEP) hazırlanmalıdır. Ardından, çocuğunuz, kendisi için
oluşturulan bireyselleştirilmiş eğitim planı ile gerekli eğitimi almalıdır.
İyi ve Kaliteli bir eğitim için Urfa'da Umut var...