Asperger sendromu, otistik gurubun bir bölümü olan bir özürdür. Bu genelde,
gurubun daha ”yüksek” tarafında yer aldığı düşünülen kişilere uygun bir
tanıdır. Guruptaki daha başka tanılar, otizm ve yüksek fonksiyonlu otizmdir.
Asperger sendromu ve yüksek fonksiyonlu otizm genelde birbirinin yerine
kullanırlar. Asperger sendromu, genelde özel ilgilerin olmasını ve rutin
bozulduğu zaman aşırı rahatsız olmayı kapsar. Aşağıda bu üç zorluklarla ilgili
bazı deneyimler belirtilmiştir.
Toplumsal ilişkilerde zorluklar
• Bir parti yapmayı çok istiyorum ama nasıl organize edebileceğim
konusunda hiçbir fikrim yok.
• Arkadaş edinmeyi çok zor buluyorum.
• İnsanlarla kaynaşmak doğal olmuyor, kaynaşmayı öğrenmem
gerekiyor.
• Bazen durumları ve göstergeleri yanlış anlıyoruz.
• Sanki görünmez bir duvarın arkasındayım.
• Reçel kavanozuna kapanmış bir arı gibi hissediyorum.”
• İlişkilerle ilgili fikirlerimi filmlerden edindim. Bu bakış
açısının çok realist olmadığını biliyorum.
• Toplumsal konularda ip uçlarını zor algılıyorum ve hata yaptığım
zaman ne yapmam gerektiğini kestiremiyorum.
• Olaylara katılma yetimin eksikliğine çok üzülüyorum.
• Bazen sadece bakarak başkalarının yaşını veya sosyal statüsünü
anlamakta, herkesten daha fazla zorlanıyoruz.
• Bazen bir konuşmayı devam ettirmekte zorlanıyoruz.
• Bazen başka ülkelerden olan insanlarla anlaşmayı daha kolay
buluyoruz.
İletişimde zorluklar
• Bazen başkalarının söyledikleri şeyleri anlamakta zorluk
çekiyoruz.
• İki ile ikiyi toplayamıyor” gibi deyimleri anlamakta zorluk
çekebiliriz.
• Söylenenleri kelimesi kelimesine algılamaya meyilliyiz.
• Bazen başkalarının konuyla ilgilenmediğini fark edemeyip bir şey
hakkında durmadan konuşuruz.
• Sıralı bir şeyler yapmakta zorlanırız, sıramızın geldiğini
anlayamayız.
• Bazen kendimizi anlatmakta zorluk çekeriz.
• ”Eğer asperger sendromunuz varsa, konuşmaları anlamak, yabancı
bir dili anlamaya benzer.”
• Bazen göz teması kurmakta zorluk çekeriz ve hatta göz teması
kurmak bize acı verebilir, insanlar da bizi bu yüzden yanlış anlayabilirler,
dürüst olmadığımızı veya kasıntı olduğumuzu düşünebilirler.”
Hayal gücünde zorluklar
• Çoğumuz başkalarının ne hissettiğini anlamakta zorlanırız.
• Çocuk olarak bazen, oyun bahçesinde oynanan ve hayal gücü
gerektiren hikayelere veya şakalara katılamayız. Bu bazılarımızın büyürken
öğrendiğimiz bir şeydir.
• Başkalarını ne bildiğini anlamakta zorlanırız. Daha çok
zorlandığımız bir alan ise başkalarını ne düşündüğünü anlamaktır.
• Hikaye ve piyesleri anlamakta zorluk çekeriz.
• Bazen başkalarının hissettikleriyle özdeşleşmekte zorluk çekeriz.
• Duyguların ve yüz mimiklerinin ne ifade ettiğini anlamak bizim
için çok zordur - birisi kocaman gülümsüyorsa, daha açık anlaşılır, ancak, daha
az belirgin mimikleri anlamak zordur.
• İnsanlar iletişimde ve toplumsal ilişkilerde zorluk çekenlerin
sadece asperger sendromu olan kişiler olmadığını unutmamalıdırlar. Herkes bir
yere kadar bunları zor bulur, ancak, asperger sendromu olan kişiler bunları
daha da zor bulurlar.
Özel ilgiler
• Bizim hayatımızı yöneten özel ilgilerimizin olması daha
muhtemeldir.
• Ben özel ilgi olan bir şeyden ayrılmam gerektiği zaman, o şeyi
bırakmayı çok zor buluyorum.
• İlgimiz olan bir alanda çalışabilmemiz veya eğitim görebilmemiz
için, bazen özel ilgi duyduğumuz şeyleri geliştirebiliriz.
• Bayraklara olan ilgimi herkes paylaşamıyor.
• Elektrik direklerine ve nasıl yapıldıklarına bakmaktan gerçekten
de çok keyif alıyorum.
Rutinler
• Rutine yapılan değişikliklerle başa çıkmakta herkesten daha fazla
zorlanabiliriz. Bu da tatile çıkmayı veya yeni bir işe girmeyi çok
zorlaştırabilir.
• Eğer daha önceden uyarılırsam, değişiklikten o kadar da rahatsız
olmam, ancak bunun aniden karşıma çıkmasındansa, haberli olarak yapılması
gerekir.
İyi ve Kaliteli bir eğitim için Urfa'da Umut var...